Προηγμένη ρομποτική χειρουργική

Η ρομποτική προσπέλαση είναι η μετεξέλιξη της λαπαροσκόπησης στο χώρο της ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής. Από την εμφάνισή της πριν από 20 χρόνια έως σήμερα, η ρομποτική τεχνική έχει σαφώς ωριμάσει, καθώς έχει πλέον αθροιστεί η σχετική εμπειρία στην παγκόσμια χειρουργική κοινότητα, ενώ η ρομποτική πλατφόρμα DaVinci, που χρησιμοποιείται διεθνώς σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα, συνεχώς αναβαθμίζεται και βελτιώνεται και βρίσκεται ήδη στην 5η γενεά εξέλιξης, το DaVinci Xi. Το συγκεκριμένο μοντέλο έχει ήδη εγκατασταθεί και λειτουργεί στο θεραπευτήριο Metropolitan General.

Τι είναι η ρομποτική χειρουργική και πως γίνονται οι αντίστοιχες επεμβάσεις;

Στη ρομποτική χειρουργική τα ειδικά εργαλεία και η υψηλής ευκρίνειας (HD) κάμερα τρισδιάστατης απεικόνισης (3D) είναι προσαρμοσμένα σε ειδικούς βραχίονες που καταλήγουν στο σώμα του ασθενούς διά μέσου μικρών δερματικών οπών (~7χιλιοστών). Ο έλεγχος της κίνησης των βραχιόνων και κατ’ επέκταση των εργαλείων γίνεται μέσω των χειριστηρίων της ρομποτικής κονσόλας από το χειρουργό, σε μικρή απόσταση από τη χειρουργική κλίνη.

Οι κινήσεις των δακτύλων και των καρπών του χειρουργού, αφού φιλτράρονται και εξομαλύνονται με ειδικό λογισμικό, μεταδίδονται με οπτικές ίνες στους ρομποτικούς βραχίονες και τελικά στα αντίστοιχα εργαλεία, πραγματοποιώντας τις κινήσεις στο χειρουργικό πεδίο. Άρα αν και εμφανώς το ρομποτικό σύστημα δεν «χειρουργεί» αυτόνομα, αποτελεί εξαίρετο βοήθημα, καθώς επιτρέπει στο χειρουργό να κάνει περισσότερα με τη μοναδική ευχέρεια χειρισμών των αρθρωτών ρομποτικών εργαλείων και να βλέπει καλύτερα με την τρισδιάστατη απεικόνιση του χειρουργικού πεδίου σε υψηλή ευκρίνεια και μεγέθυνση.

Πλεονεκτήματα & μειονεκτήματα της ρομποτικής χειρουργικής

Βασικό πλεονέκτημα της ρομποτικής προσέγγισης είναι πως, όπως και η λαπαροσκόπηση, αποτελεί ελάχιστα επεμβατική μέθοδο και ως εκ τούτου πλεονεκτεί σε σχέση με τις ανοικτές επεμβάσεις διότι είναι συνυφασμένη με:

• μικρότερη απώλεια αίματος και ανάγκη για μεταγγίσεις
• λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο
• μικρότερο ποσοστό επιπλοκών από τη χειρουργική τομή, αφού αυτή απλώς δεν υφίσταται
• άριστο αισθητικό αποτέλεσμα
• ταχύτερη ανάρρωση και επάνοδο στην πρότερη φυσική κατάσταση και κοινωνική δραστηριότητα.

Σε σχέση με την κλασική λαπαροσκόπηση τα κύρια πλεονεκτήματα είναι η ακόμα μικρότερη απώλεια αίματος και η περαιτέρω ελαχιστοποίηση του μετεγχειρητικού πόνου.

Η ρομποτική μέθοδος δεν έχει ουσιαστικά μειονεκτήματα που να επηρεάζουν την ποιότητα και τα αποτελέσματα των χειρουργικών επεμβάσεων. Παρά ταύτα σε σχέση με την αντίστοιχες λαπαροσκοπικές και ανοικτές, οι ρομποτικές επεμβάσεις είναι κατά τι περισσότερο δαπανηρές, ενώ δυστυχώς πραγματοποιούνται στα ελάχιστα ιδιωτικά νοσηλευτικά ιδρύματα, που διαθέτουν ρομποτική χειρουργική πλατφόρμα. Επιπροσθέτως, λόγω των υψηλών αναγκών σε εξειδικευμένη εκπαίδευση, οι ρομποτικές επεμβάσεις δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς μεταξύ των χειρουργών, με αποτέλεσμα να μην προσφέρονται συχνά ως επιλογή στους ασθενείς.

Ποιες επεμβάσεις γίνονται ρομποτικά;

Θεωρητικά, η ρομποτική θα μπορούσε να έχει ήδη αντικαταστήσει την κλασσική λαπαροσκόπηση. Σήμερα, θεωρείται πως ουσιαστικά δεν υπάρχει λαπαροσκοπική χειρουργική επέμβαση, ανεξαρτήτως είδους και βαρύτητας, που να μην μπορεί να πραγματοποιηθεί ρομποτικά. Προς το παρόν τουλάχιστον, κύριο κριτήριο επιλογής μεταξύ ρομποτικής και λαπαροσκοπικής προσπέλασης είναι η ύπαρξη τεχνικών ή/και ανατομικών ιδιαιτεροτήτων που καθιστούν σαφώς ασφαλέστερη ή/και αποτελεσματικότερη τη ρομποτική επέμβαση. Επί παραδείγματι, η ρομποτική ολική γαστρεκτομή είναι σαφώς ασφαλέστερη σε σχέση με την λαπαροσκοπική, καθώς επιτρέπει με μεγαλύτερη ευχέρεια τη διενέργεια χειρισμών στο μεσοθωράκιο και την ασφαλέστερη ολοκλήρωση της αναστόμωσης (ένωσης) του λεπτού εντέρου με τον οισοφάγο.

Αποτελέσματα και συμπεράσματα

Στην Κλινική Χειρουργικής Ογκολογίας του Metropolitan General έχουμε εντάξει στην καθημερινή κλινική πράξη τη χρήση της ρομποτικής πλατφόρμας DaVinci Xi για ασθενείς με ογκολογικές, χειρουργικές και γυναικολογικές παθήσεις, από την στιγμή της εγκατάστασής του στο νοσοκομείο μας. Τα αποτελέσματα είναι πολύ ενθαρρυντικά, ειδικά στους ασθενείς με κακοήθεια, όπου η ταχεία και ανώδυνη ανάρρωση, σε συνδυασμό με την απουσία επιπλοκών από τις μεγάλες τομές της κλασσικής χειρουργικής, βοηθούν στην ταχύτερη έναρξη των αναγκαίων επικουρικών θεραπειών.

Συχνές παθήσεις που αντιμετωπίζονται με ρομποτικές επεμβάσεις (κατ’ αλφαβητική σειρά)