Οι κιρσοί πυέλου και το σύνδρομο πυελικής συμφόρησης αποτελούν μια από τις πιο υποδιαγνωσμένες αγγειακές παθήσεις στις γυναίκες. Πολλές ασθενείς με χρόνιο πυελικό άλγος επισκέπτονται διαδοχικά γυναικολόγο, ουρολόγο και γαστρεντερολόγο χωρίς να λάβουν σαφή απάντηση, ενώ η πραγματική αιτία είναι αγγειακή.
Τι είναι το σύνδρομο πυελικής συμφόρησης
Πρόκειται για τη δημιουργία διατεταμένων, ανεπαρκών φλεβών μέσα στην πύελο, κυρίως γύρω από τη μήτρα και τις ωοθήκες. Ο μηχανισμός είναι ουσιαστικά ο ίδιος με εκείνον των κιρσών των ποδιών, δηλαδή οι βαλβίδες των ωοθηκικών ή των έσω λαγονίων φλεβών παύουν να λειτουργούν σωστά, το αίμα λιμνάζει και οι φλέβες διατείνονται προοδευτικά. Η διαφορά είναι ότι εδώ οι κιρσοί δεν είναι ορατοί, καθώς βρίσκονται βαθιά μέσα στην πύελο και εκδηλώνονται μόνο με συμπτώματα. Η υποκείμενη παθοφυσιολογία μοιάζει με εκείνη της φλεβικής ανεπάρκειας των κάτω άκρων.
Γιατί μένει αδιάγνωστο για χρόνια
Υπολογίζεται ότι το σύνδρομο πυελικής συμφόρησης ευθύνεται για περίπου το 30% των περιπτώσεων χρόνιου πυελικού άλγους, ωστόσο η μέση καθυστέρηση στη διάγνωση φτάνει τα αρκετά χρόνια. Οι λόγοι είναι πάντα συγκεκριμένοι:
- Τα συμπτώματα μιμούνται γυναικολογικές παθήσεις όπως η ενδομητρίωση.
- Το διακολπικό υπερηχογράφημα ρουτίνας συχνά δεν αναδεικνύει τις διατεταμένες φλέβες, ιδίως όταν γίνεται σε ύπτια θέση.
- Η ασθενής παραπέμπεται σε πολλές ειδικότητες, αλλά σπάνια σε αγγειοχειρουργό.
- Ο πόνος υποτιμάται ή αποδίδεται σε ψυχοσωματικά αίτια.
Η γνώση της ύπαρξης της πάθησης είναι το πρώτο και πιο κρίσιμο βήμα για τη σωστή διάγνωση.
Συμπτώματα που πρέπει να σας υποψιάσουν
Το χαρακτηριστικό μοτίβο του πόνου είναι ενδεικτικό και βοηθά στη διάκριση από άλλες παθήσεις:
- Πόνος που επιδεινώνεται με την ορθοστασία: Εντείνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας και υποχωρεί όταν ξαπλώνετε.
- Βαρύ άλγος στο κάτω μέρος της κοιλιάς διάρκειας άνω των 6 μηνών, συχνά μονόπλευρο.
- Δυσπαρευνία: Πόνος κατά τη διάρκεια ή μετά τη σεξουαλική επαφή, που μπορεί να συνεχιστεί για ώρες.
- Επιδείνωση προεμμηνορροϊκά και κατά τη διάρκεια της περιόδου.
- Ορατοί άτυποι κιρσοί στον γλουτό, στο άνω-έσω μέρος του μηρού, στην περιοχή του αιδοίου ή στην ηβική χώρα.
- Συχνουρία ή επιτακτική ούρηση χωρίς λοίμωξη.
Η παρουσία άτυπων κιρσών στην περιοχή του γλουτού ή του έσω μηρού, ιδίως αν επανεμφανίζονται μετά από θεραπεία, αποτελεί ισχυρή ένδειξη πυελικής προέλευσης και διαφοροποιεί την εικόνα από τους κλασικούς κιρσούς των κάτω άκρων.
Ποιες γυναίκες κινδυνεύουν περισσότερο
- Γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, τυπικά μεταξύ 20 και 45 ετών.
- Πολύτοκες, μιας και ο κίνδυνος αυξάνεται με κάθε εγκυμοσύνη.
- Γυναίκες με ιστορικό κιρσών στα πόδια ή οικογενειακή προδιάθεση.
- Ασθενείς με ανατομικές ιδιαιτερότητες, όπως το σύνδρομο Nutcracker ή May-Thurner.
- Γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες ή ορμονικές διαταραχές.
Η εγκυμοσύνη αποτελεί το σημαντικότερο επιβαρυντικό παράγοντα, καθώς ο όγκος αίματος στις πυελικές φλέβες αυξάνεται δραματικά όσο αναπτύσσεται και μεγαλώνει το έμβρυο και η μήτρα ασκεί μηχανική πίεση.
Περισσότερα για τις φλεβικές μεταβολές της κύησης θα βρείτε στο άρθρο μας για τους κιρσούς στην εγκυμοσύνη.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Κλινική εκτίμηση
Ο αγγειοχειρουργός λαμβάνει λεπτομερές ιστορικό, με έμφαση στο μοτίβο του πόνου, στον αριθμό των κυήσεων και στην παρουσία άτυπων κιρσών. Η κλινική εξέταση γίνεται και σε όρθια θέση, ώστε να αναδειχθούν φλέβες που δεν φαίνονται όταν η ασθενής είναι ξαπλωμένη.
Απεικονιστικός έλεγχος
Το διακολπικό ή κοιλιακό υπερηχογράφημα Doppler αποτελεί την πρώτη γραμμή, ιδανικά σε όρθια θέση. Για λεπτομερή χαρτογράφηση χρησιμοποιείται αξονική ή μαγνητική φλεβογραφία. Η οριστική επιβεβαίωση γίνεται με επιλεκτική φλεβογραφία, η οποία μπορεί να αποτελέσει ταυτόχρονα και το πρώτο βήμα της θεραπείας.
Θεραπευτικές επιλογές: Ο Εμβολισμός
Η σύγχρονη θεραπεία εκλογής είναι ο διαδερμικός εμβολισμός των ανεπαρκών πυελικών φλεβών. Πρόκειται για ελάχιστα επεμβατική ενδαγγειακή τεχνική, όπου μέσω μιας μικρής παρακέντησης, τοποθετούνται ειδικά σπειράματα ή σκληρυντικό υλικό που κλείνουν τις παθολογικές φλέβες. Η επέμβαση γίνεται με τοπική αναισθησία, και διαρκεί περίπου μία ώρα, μετά την οποία η ασθενής επιστρέφει στο σπίτι την ίδια ημέρα.
Τα ποσοστά σημαντικής βελτίωσης των συμπτωμάτων κυμαίνονται μεταξύ 70% και 80%. Συμπληρωματικά, σε επιλεγμένες περιπτώσεις χορηγείται φαρμακευτική ορμονική αγωγή για ανακούφιση, ενώ οι συνοδοί κιρσοί των κάτω άκρων αντιμετωπίζονται σε δεύτερο χρόνο με τις κατάλληλες μεθόδους.
Πότε να απευθυνθείτε σε Αγγειοχειρουργό
Εάν έχετε χρόνιο πυελικό πόνο για περισσότερους από έξι μήνες, έχετε ήδη ελεγχθεί γυναικολογικά χωρίς κάποιο σαφές εύρημα, και ταυτόχρονα παρατηρείτε επιδείνωση με την ορθοστασία ή άτυπους κιρσούς στον γλουτό και τον μηρό, η αγγειακή εκτίμηση είναι απαραίτητη. Το ίδιο ισχύει αν έχετε ιστορικό φλεβικής θρόμβωσης ή υποτροπιάζοντες κιρσούς στα πόδια μετά από θεραπεία. Ο χρόνιος πυελικός πόνος δεν είναι κάτι που πρέπει να αποδεχθείτε ως δεδομένο.
