Nόσος Parkinson: Διάγνωση και αντιμετώπιση

Η νόσος του Parkinson είναι μία από τις πιο σημαντικές παθήσεις που προκαλούν κινητική και όχι μόνο διαταραχή στις μεγάλες ηλικίες. Η νόσος συναντάται περίπου στο 1% των ατόμων ηλικίας άνω των 70 ετών. Αυτό δε σημαίνει ότι δε συναντάται και σε νεότερα άτομα. Εκτιμάται ότι ένα 10% των περιπτώσεων εμφανίζεται σε ηλικία μικρότερη των 50 ετών. Η επίπτωση της νόσου είναι βέβαιο ότι αυξάνεται με την πάροδο της ηλικίας, ενώ η νόσος παρατηρείται λίγο πιο συχνά στους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες.

Η νόσος του Parkinson οφείλεται σε μία ανεπάρκεια νευροδιαβιβαστών (ντοπαμίνη) λόγω εκφύλισης μιας συγκεκριμένης δομής του εγκεφάλου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την ύπαρξη κάποιων κινητικών και μη κινητικών συμπτωμάτων. Τα κινητικά συμπτώματα αποτελούνται από το λεγόμενο «τρόμο ηρεμίας», ο οποίος επιδεινώνεται με την ανάπαυση. Είναι το πιο συχνό σύμπτωμα και η ύπαρξή του εγείρει υποψίες για τη νόσο του Parkinson. Όμως σε ένα ποσοστό 30% περίπου των περιπτώσεων η νόσος δεν παρουσιάζει τρόμο ηρεμίας αλλά βραδυκινησία και δυσκαμψία. Η βραδυκινησία είναι η δυσκολία στην έναρξη και στην εκτέλεση της κίνησης. Παρατηρείται αρχικά στις λεπτές κινήσεις όπως για παράδειγμα στη γραφή (μικρογραφία) ή στο κούμπωμα των κουμπιών. Επίσης παρατηρείται στη βάδιση του ασθενούς. Ο ασθενής παρουσιάζει δυσκολία στην έναρξη της βάδισης, μειώνει το εύρος των βημάτων και σέρνει τα πόδια του. Η δυσκαμψία κατά τη διάρκεια της κίνησης παρατηρείται με μυική δυσκολία δηλαδή με μία αντίσταση στην παθητική κίνηση.

Τα μη κινητικά συμπτώματα της νόσου περιλαμβάνουν διαταραχή του ύπνου (ανήσυχα κάτω άκρα κατά τη διάρκεια του ύπνου, έντονα ζωηρά όνειρα, διαταραχή συμπεριφοράς του ύπνου REM) γαστρεντερικά συμπτώματα όπως δυσκοιλιότητα, και διαταραχή του αυτόνομου νευρικού συστήματος όπως ορθοστατική υπόταση με πτώσεις.

Η διάγνωση της νόσου βασίζεται στην κλινική νευρολογική εξέταση του ασθενούς η οποία πρέπει να διενεργείται αποκλειστικά από ειδικό νευρολόγο. Απεικονιστικές μέθοδοι όπως αξονική ή μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου πρέπει να διενεργούνται για να αποκλείουν άλλες παθολογικές καταστάσεις όπου μπορούν να οδηγήσουν σε δευτεροπαθή παρκινσονισμό. Σε κάποιες δύσκολες διαφοροδιαγνωστικές περιπτώσεις διενεργείται Datscan, δηλαδή μία αξονική τομογραφία εκπομπής μονήρους φωτονίου (SPECT).

Οι θεραπευτικές επιλογές για την αντιμετώπιση της νόσου είναι η λεβοντόπα, οι αγωνιστές της ντοπαμίνης και οι αναστολείς της μονοαμινοξειδάσης Β (ΜΑΟ-Β). Στην προχωρημένη νόσο του Parkinson η οποία είναι ανθεκτική στις κλασικές θεραπείες, η ενδοδωδεκαδακτυλική/ νηστιδική έγχυνση της λεβοντόπα είναι μια εναλλακτική οδός χορήγησης η οποία γίνεται μέσω μιας φορητής αντλίας η οποία απελευθερώνει λεβοντόπα σε μορφή γέλης μέσω γαστροστομίας. Η φαρμακευτική αγωγή για τη νόσο του Parkinson αποτελείται και από σκευάσματα τα οποία χορηγούνται για τις επιπλοκές που προκαλεί η νόσος όπως αντικαταθλιπτικά, μείζονα ή ελάσσονα ηρεμιστικά, φάρμακα για την άνοια κτλ.

Σημαντικό ρόλο στην πορεία της νόσου παίζει η σωστή συντήρηση για την αποκατάσταση της καλής σωματικής, ψυχολογικής και κοινωνικής κατάστασης στην οποία βρίσκεται ο ασθενής. Για παράδειγμα, απαραίτητη είναι η φροντίδα του ασθενούς από φυσιοθεραπευτή η οποία οδηγεί σε βελτίωση της βάδισης. Σημαντικός επιπλέον είναι ο ρόλος της εργοθεραπείας με τον οποίο υπάρχει βελτίωση μέσω της εργασίας. Με τον τρόπο αυτό προάγεται η αυτοφροντίδα, η ανεξαρτησία και η εμπιστοσύνη του ασθενούς στην κίνηση.

Στο Νευρολογικό Iατρείο του Metropolitan General, ειδικός νευρολόγος είναι σε θέση να αξιολογήσει ασθενείς που πάσχουν από τη νόσο του Parkinson τόσο στην πρώιμη, όσο και στην όψιμη μορφή της νόσου, και αναλόγως να διαχειριστεί την φαρμακευτική αγωγή. Υπάρχει δυνατότητα όλων των απεικονιστικών εξετάσεων (αξονική, μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου, SPECT) όπως και δύναται να τοποθετηθεί αντλία με συνεχή νηστιδική έγχυση ντοπαμίνης σε μορφή γέλης μέσω γαστροστομίας. Ο υπεύθυνος νευρολόγος είναι σε θέση οποιαδήποτε στιγμή να συνεργαστεί με φυσιοθεραπευτή, εργοθεραπευτή και λογοθεραπευτή για την βελτίωση των υπόλοιπων παραμέτρων της καθημερινότητας του ασθενούς.